Kosovarët përfundimisht do ta gëzojnë të drejtën për të udhëtuar pa viza drejt Zonës Schengen nga 1 janari 2024. Miratimi i fundit u dha sot në Strasbourg në Selinë e Parlamentit Europian, një institucion ligjvënës, i vetmi në BE e njeh pavarësinë e Kosovës. Nesër po ashtu, në qytetin francez, do të mbahet ceremonia e nënshkrimit të vendimit për liberalizimin, i cili më pas do të publikohet në gazetë zyrtare dhe do të hyjë në fuqi pas 20 ditësh. Pastaj, udhëtimi pa viza do të nisë nga janari i vitit të ardhshëm.
Qytetarët e Kosovës sot iu gëzuan liberalizimit të vizave pa drojën se ky proces mund të dështojë. Sot u krye procedura e fundit vendimmarrëse me miratimin e dokumentit të vizave të Kosovës nga Parlamenti Europian.
Ky i fundit që nga viti 2016 kur Komisioni Europian konstatoi se Kosova ka plotësuar kushtet e vendosura nga Bashkimi Europian ka thirrur që të marrë fund izolimi për vendin e fundit në Ballkanin Perëndimor që u përball me regjim të vizave.
Prandaj, sot duke mos pasë asnjë kundërshtim, PE e miratoi dosjen e Kosovës pa votim.
“Nuk kam marrë asnjë propozim për të refuzuar qëndrimin e Këshillit dhe asnjë amendament. Prandaj, qëndrimi i Këshillit është miratuar dhe akti i propozuar është miratuar”, tha kryetarja e PE-së Roberta Metsola në seancën e sotme të PE’së.
Por, pse s’pati votim sot?
Zëdhënësi i PE’së, Janne Ojamo, në një përgjigje për Express kishte thënë se meqë është një marrëveshje në lexim të dytë, do të miratohet në seancë pa votim.
Këtë procedurë e ka shpjeguar edhe njohësi i integrimeve europiane, Demush Shasha.
“Ajo çfarë ne i referohemi në gjuhë ditore “miratimi i liberalizimit të vizave”, në gjuhen teknike është procedura e zakonshme legjislative e miratimit të plotësim ndryshimit të Rregullores 2018/1806 së Parlamentit Evropian dhe Këshillit Evropian që liston vende të treta qytetarët e të cilëve duhet të kanë vizë kur kalojnë kufijtë e jashtëm dhe ato vendet qytetarët të cilëve janë të përjashtuar nga një kërkesë e tillë. Në rastin tonë kjo procedurë ka kërkuar që Parlamenti Evropian të miratoj aktin me dy votime apo në dy lexime. E tash kjo sot ka qenë lexim i dytë apo final. Leximi i parë është mbajtur me 28 mars 2019 nga ana e Parlamentit Evropian. Atëherë 331 eurodeputetë kanë votuar pro, 126 kundër dhe 12 kanë abstenuar” shkruan Shasha
Por ai përmendur se atë kohë procesi ishte bllokuar.
“ Ndërkohë, Këshilli si bashkë-ligjvënës nuk ka ndarë mendimin e Parlamentit dhe rrjedhimisht procesi u bllokua. Ndërkohë (long story short) mosmarrëveshjet u zgjidhen dhe dy bashkë-ligjvënës janë dakorduar për miratimin e këtij akti. Mbi këtë dakordim politik Këshilli i BE-së ka miratuar aktin ligjor nën “garancitë” me shkrim se Parlamenti Evropian do miratoj në lexim të dytë aktin të pa ndryshuar. Mbi këtë bazë sot në përputhje me nenin 69a të Rregullores së Punës së Parlamentit Evropian, Presidentja e Parlamentit Evropian ka konstatuar se nuk ka pasur asnjë kundërshtim apo amendamentim të versionit të dakorduar me Këshillin. Prandaj, konsiderohet që pasi që PE-ja tani më ka miratuar aktin në lexim të parë dhe pasi që nuk ka pasur kundërshtim apo amendamentime mbi dakordimin politik të arritur me Këshillin atëherë akti shpallet verbalisht i miratuar në përputhje me rregullin 69a. Pak pështjellët, por me pak fjalë është procedurë e zakonshme e BE-së”, shkroi Shasha.
Sidoqoftë, vendimi i PE’së mbushi rrjetet sociale me urime.
Presidentja e vendit, Vjosa Osmani, tha se vendimi i sotëm final për liberalizimin e vizave për qytetarët e Kosovës është fitore, jo vetëm për vendin tonë, por për vetë demokracinë dhe unitetin në Europë.
“Ky vendim është meritë e popullit të Kosovës, vendosmërisë së pashembullt të treguar përgjatë viteve, pavarësisht vonesave dhe padrejtësive të ndryshme. Më 1 janar 2024, qytetarët tanë më në fund do të ndihen të barabartë me popujt tjerë evropian, për të lëvizur lirshëm në kontinentin që ata i përkasin, e për të cilin kanë kontribuar ndër shekuj. Tanimë, lëvizja në shtetet evropiane është më e lehtë, familjet tona janë më afër dhe mundësitë për avancim e bashkëpunim më të mëdha”.
Kryeministri Albin Kurti në urimin e tij e theksoi se liberalizimin po ndodh sot.
“Liberalizimi i vizave ndodhi sot. Nga data 1 janar 2024, qytetarët e Kosovës do të kenë mundësi që të udhëtojnë lirshëm në zonën shengen. Kjo është meritë e të gjithëve, veçanërisht e qytetarëve tanë. Andaj urime të gjithëve, sepse është për të gjithë. Falënderojmë eurodeputetët, Parlamentin Evropian dhe shtetet e Bashkimit Evropian për votën, vendimin dhe mbështetjen”.
Dhënies fund të një procesi që zgjati plot 12 vjet dhe theu rekord për kohëzgjatje iu gëzuan edhe disa eurodeputetë që ishin më të zëshëm kundër një padrejtësie për Kosovën.
Eurodeputeti holandez Thjis Reuten, i cili është raportues për vizat e Kosovës në PE, pas këtij miratimi tha se më në fund e realizuan një premtim të vonuar për Kosovën.
“Parlamenti Europian jep dritën jeshile përfundimtare për udhëtimin pa viza në BE për Kosovën. Krenar që më në fund e realizuam këtë premtim të vonuar të BE-së për qytetarët e Kosovës. Ju jeni pjesë e Europës! Tani mund të hapim kapitullin tjetër duke ndërtuar më tej të ardhmen tonë të përbashkët europiane”.
Edhe eurodeputetja Viola von Cramon përmes një postimi uroi lirinë e lëvizjes.
“Urime për liberalizimin e shumëpritur dhe shumë të merituar që do t’ju lejojë të udhëtoni më në fund lirisht nëpër Europë që nga viti 2024!”.
Ndërkaq, ambasadori gjerman tha se s’mund ta shprehë se sa i lumtur është për qytetarët e Kosovës, derisa falënderoi eurodeputeten von Cramon për angazhimin e saj në këtë çështje.
Të nesërmen do të jetë ceremonia e nënshkrimit për ligjin e ri ku prezente do të jetë vetë Metsola, Jessika Rosëall, ministre suedeze e BE-së që përfaqëson presidencën e Këshillit të BE-së. Po ashtu, të ftuar janë edhe kryetari i LIBE, Juan Fernando López Aguilar dhe raportuesi për vizat e Kosovës, eurodeputeti Thijs Reuten.
Po ashtu, në këtë ceremoni do të jetë i pranishëm edhe zëvendëskryeminsitri i Kosovës, Besnik Bislimi.
Pas nënshkrimit mbetet që vendimi të publikohet edhe në Gazetën Zyrtare dhe të hyjë në fuqi./Gazeta Express